LEEBOARD NETHAS 6 Blok Silivri Aşiyan Sitesi’ndeki Kontrollü Yıkım Tesiti Başarılıyla Tamamlandı

NETHAS’ın sensör, kablosuz haberleşme, veri işleme ve karar destek katmanları; bilinen bir ağır yapısal olay altında birlikte test edildi

Silivri / İstanbul

LEEBOARD Teknoloji tarafından geliştirilen NETHAS Yapısal İzleme ve Afet Karar Destek Platformu, Silivri Yeni Mahalle’de bulunan Aşiyan Sitesi’nin kontrollü yıkım sürecinde gerçek ölçekli saha testine tabi tutuldu.

Silivri Belediyesi tarafından “Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında gerçekleştirilen kentsel dönüşüm yıkımı, NETHAS’ın yüksek dinamik hareketler altındaki ölçüm, veri aktarımı, olay algılama ve alarm üretme kabiliyetlerinin sahada incelenmesi için önemli bir test ortamı sağladı.

Çalışmanın temel amacı yıkım operasyonunun güvenliğini yönetmek veya kontrollü yıkımı depremle eş değer kabul etmek değil; yapısal davranışın kısa süre içerisinde ve belirgin biçimde değiştiği gerçek bir olay sırasında NETHAS’ın bütün sistem zincirini gözlemlemekti.

Yapısal davranış üç aşamada kaydedildi

Saha testi, yıkım öncesi, yıkım anı ve yıkım sonrası olmak üzere üç temel aşamada yürütüldü.

Yıkım öncesindeki referans ölçümlerinde yapının mevcut titreşim davranışı, sensörlerin başlangıç değerleri ve haberleşme altyapısının durumu kaydedildi. Yıkım sırasında taşıyıcı sistemde meydana gelen yüksek ivme, frekans değişimi, açısal hareket ve eğilme verileri eş zamanlı olarak izlendi. Yıkım sonrasında ise artçı titreşimler, sistem bağlantı sürekliliği ve olay kayıtlarının merkezi platforma aktarımı kontrol edildi.

Bu yöntem sayesinde yalnızca yıkım anına ait tek bir alarm kaydı değil, olayın öncesinden sonrasına uzanan bütünlüklü ve zaman senkronizasyonlu bir yapısal veri seti oluşturuldu.

Altı sensör farklı yapısal noktalara yerleştirildi

Test kapsamında altı sensör birimi, yapının farklı davranış özelliklerini temsil edecek biçimde dış cephe duvarlarına, iç duvarlara, referans döşemeye ve kiriş–kolon birleşim bölgesine yerleştirildi.

Sensörler aracılığıyla üç eksenli doğrusal ivme, açısal hareket, eğilme, sıcaklık ve nem parametreleri kaydedildi. Normal izleme sırasında 100 Hz örnekleme kullanılırken, yıkım anındaki hızlı değişimlerin daha ayrıntılı kaydedilebilmesi için geçici olarak 800 Hz seviyesine çıkan ölçüm modu devreye alındı.

Sahada üretilen veriler sensörlerin yerel kayıt birimlerinde saklanırken, LoRa tabanlı kablosuz haberleşme altyapısı üzerinden saha sunucusuna ve NETHAS izleme platformuna aktarıldı.

Bu yapı, haberleşmede geçici bir sorun yaşanması durumunda verinin sensör üzerinde korunmasına ve bağlantı yeniden sağlandığında merkezi sisteme aktarılmasına imkân veren çok katmanlı bir kayıt yaklaşımının sahada sınanmasını sağladı.

İvme, frekans ve eğilme değişimleri birlikte değerlendirildi

Kontrollü yıkım sırasında yapının davranışındaki değişim yalnızca tek bir sensör veya tek bir eşik üzerinden değerlendirilmedi.

NETHAS analiz altyapısı; ivme büyüklüklerini, frekans değişimlerini, eğilme hareketlerini ve farklı sensör noktalarından gelen zaman senkronizasyonlu verileri birlikte işledi. Böylece olayın şiddeti ve yapısal davranıştaki değişimin gelişimi farklı göstergeler üzerinden takip edildi.

Saha kayıtlarında mekanik müdahalelerin başlamasıyla birlikte titreşim seviyelerinin yükseldiği, yapısal frekanslarda değişim oluştuğu ve kritik noktalardaki eğilme hareketlerinin belirginleştiği gözlendi. Sistem, önceden tanımlanan eşiklerin aşılması üzerine olay kayıtları ve hasar seviyesine ilişkin karar destek çıktıları oluşturdu.

Alarm bilgilerinin web tabanlı izleme ekranına ve mobil bildirim katmanına aktarılmasıyla sensörden merkezi karar destek ekranına kadar uzanan bütün işlem zinciri birlikte test edildi.

Kontrollü yıkım neden önemli bir test ortamı?

Yapısal izleme sistemlerinin geliştirilmesindeki temel sorunlardan biri, ağır hasar ve göçme davranışına ilişkin gerçek ölçekli, zaman damgalı ve mühendislik açısından anlamlandırılabilir veriye erişimin sınırlı olmasıdır.

Laboratuvar deneyleri önemli bilimsel veriler üretse de gerçek bir binanın saha koşullarındaki davranışını, kablosuz haberleşme sorunlarını, montaj yüzeylerini, çevresel etkileri ve operasyonel süreçleri aynı anda temsil etmekte yetersiz kalabilir.

Kontrollü yıkımlar ise olayın başlangıç ve ilerleme sürecinin gözlemlenebildiği, sensör verilerinin fiziksel olayla karşılaştırılabildiği değerli saha koşulları oluşturur. Bu ortamlar, algoritmaların geliştirilmesi ve alarm eşiklerinin gözden geçirilmesi için etiketlenmiş mühendislik verisi sağlar.

Aşiyan Sitesi çalışmasıyla NETHAS’ın yalnızca sensör hassasiyeti değil; montaj yaklaşımı, zaman senkronizasyonu, kablosuz veri aktarımı, yerel yedekleme, olay sınıflandırması ve kullanıcı ekranlarına bildirim üretme kabiliyeti de gerçek saha koşullarında değerlendirildi.

“Amacımız yalnızca yıkımı görmek değil, değişimin nasıl geliştiğini ölçmek”

LEEBOARD Teknolojiden Erkan Gövce, saha testine ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

“Bir yapının yıkıldığını kameradan görmek kolaydır. Mühendislik açısından asıl değerli olan; yıkıma ilerleyen yapısal değişimin sensörlerde nasıl göründüğünü, farklı parametrelerin hangi sırayla değiştiğini ve sistemin bu değişime ne kadar hızlı karşılık verdiğini ölçebilmektir.

Aşiyan Sitesi’ndeki kontrollü yıkım, NETHAS’ın sensörden veri platformuna kadar uzanan bütün yapısını gerçek ve son derece zorlayıcı bir olay altında incelememize imkân verdi. Bu çalışmayı bir deprem simülasyonu veya tek başına nihai doğrulama olarak değerlendirmiyoruz. Buradan elde ettiğimiz veriyi algoritmalarımızı geliştirmek, yanlış alarm ihtimalini azaltmak ve farklı yapı tipleri için daha güçlü bir karar destek altyapısı oluşturmak amacıyla kullanıyoruz.”

Afet sonrası hızlı değerlendirme için veri temelli yaklaşım

NETHAS’ın temel hedefi, yapılardan sürekli ölçüm alarak olağan davranışın sayısal bir referansını oluşturmak ve deprem gibi önemli bir olay sonrasında meydana gelen değişimleri bu referansla karşılaştırmak.

Sistem; yapıda değişim olup olmadığını belirlemenin yanında, değişimin şiddeti ve hangi bölgelerde yoğunlaştığı konusunda mühendislik incelemesini destekleyen ön değerlendirme çıktıları üretmek üzere geliştiriliyor.

Bu yaklaşım, resmî hasar tespitinin veya uzman mühendislik incelemesinin yerine geçmiyor. NETHAS’ın ürettiği ölçüme dayalı veriler; olay sonrasında hangi yapıların önce incelenmesi gerektiğinin belirlenmesine, teknik ekiplerin doğru alanlara yönlendirilmesine ve karar vericilerin ilk saatlerde daha güçlü bir durum resmi oluşturmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.

LEEBOARD NETHAS hakkında

LEEBOARD NETHAS; yüksek yapılar, yoğun kullanılan kamu yapıları, tarihî yapılar, endüstriyel tesisler ve kritik altyapılar için geliştirilen yapısal izleme ve afet karar destek platformudur.

Sistem; sensörler, kablosuz haberleşme, merkezi veri yönetimi ve yapay zekâ destekli analiz bileşenlerini ortak bir mimaride bir araya getirir. Yapıların uzun dönemli dinamik davranışının izlenmesini, olağan dışı değişimlerin fark edilmesini ve önemli olaylar sonrasında mühendislik incelemelerinin önceliklendirilmesini destekler.

NETHAS’ın amacı daha fazla alarm üretmek değil; ölçülen yapısal veriyi güven düzeyi ve belirsizlikleriyle birlikte anlamlandırarak karar vericilere sade, doğrulanabilir ve uygulanabilir bilgiler sunmaktır.