LEEBOARD ESS Nedir ?

(Energy Shift & Subspace)

Deprem Sonrası Kat Seviyesinde Akıllı Hasar Tespiti

Depremden sonra en kritik soru şudur:

Bina hasar aldı mı? Ve aldıysa, hangi katta?

Leeboard ESS (Energy Shift & Subspace) modülü, bu soruya iki aşamalı, istatistiksel ve kat-bazlı bir analiz yaklaşımıyla cevap verir.

ESS, Leeboard’un yapısal sağlık izleme sistemleri içinde yer alan,

deprem sonrası hasar tespiti + hasar lokalizasyonu sağlayan gelişmiş analiz katmanıdır.

1. Hasar Var mı?

Subspace Tabanlı İstatistiksel Tespit

Bir yapının dinamik davranışı;

kütle, rijitlik ve sönüm parametrelerine bağlıdır.

Deprem sonrası bu parametrelerdeki değişim:

• Doğal frekans kayması

• Modal şekil sapması

• Enerji dağılımı değişimi

şeklinde ortaya çıkar.

LEEBOARD ESS, referans (sağlıklı) durum verisini baz alarak:

• Sensör verilerinden kovaryans yapısı üretir

• Blok matris analizi gerçekleştirir

• Referans altuzay ile anlık altuzayı karşılaştırır

• İstatistiksel sapma indeksini hesaplar

Bu sapma belirlenen güven aralığını aşarsa sistem:

“Yapısal Davranış Değişimi Tespit Edildi”

alarmı üretir.

Bu aşama, global hasar tespitidir.

2. Hasar Nerede?

Energy Shift (Jerk Enerjisi) Analizi

Hasar tespit edildikten sonra ESS ikinci aşamaya geçer:

Kat bazlı enerji kayması analizi.

Leeboard ESS yalnızca ivmeyi değil,

ivmenin zamana göre türevi olan jerk bileşenini de analiz eder.

Çünkü:

• Mikro çatlaklar

• Rijitlik kaybı

• Lokal bağlantı zayıflaması

ivme genliğinde küçük değişim yaratabilir;

ancak jerk sinyalinde daha belirgin enerji kayması oluşturur.

ESS modülü:

• Kat bazlı jerk enerjisini hesaplar

• Hasar öncesi ve sonrası enerji eğrilerini karşılaştırır

• Eğrilik farkını analiz eder

• Kat bazlı hasar olasılığı üretir

Sonuç:

“3. Kat – Orta Hasar Olasılığı %62” gibi doğrudan yorumlanabilir çıktılar üretilir.

Energy Shift Neden Önemli?

Klasik sistemler:

• Sadece ivme genliğine bakar

• PGA temelli alarm üretir

Ancak gerçek hasar:

• Enerji dağılımındaki kalıcı değişimdir.

Leeboard ESS:

• Frekans kaymasını

• Enerji yoğunluğunu

• Altuzay sapmasını

• Kat bazlı jerk enerjisini

birlikte değerlendirir.

Bu, yanlış alarm olasılığını azaltır ve hassasiyeti artırır.

Robust (Gürültüye Dayanıklı) Mimari

Gerçek saha koşullarında sistem:

• Trafik titreşimi

• Rüzgar etkisi

• İnsan hareketi

• Çevresel gürültü

altında çalışır.

ESS mimarisi:

• Gürültü kovaryansından bağımsız istatistiksel test

• Dinamik eşik belirleme

• Senaryo bazlı parametre kalibrasyonu

• Çoklu sensör doğrulaması

ile çalışır.

Bu sayede:

Ortam titreşimi değişse bile yanlış alarm üretilmez.

Leeboard Sistemleri İçindeki Yeri

LEEBOARD ESS modülü;

• Leeboard 9750 – Afet Sonrası Hasar Tespiti

• Leeboard 7530 – Tarihi Yapılar İzleme

• Köprü ve Viyadük İzleme Sistemleri

• Kritik Kamu Yapıları İzleme Altyapısı

içinde aktif olarak çalışır.

ESS, şu katmanlarla entegredir:

• Senaryo Deprem Üretim Modülü

• Drift Tabanlı Hasar Sınıflandırması

• Kırılganlık Eğrisi Tabanlı Risk Skoru

• Belediye Karar Destek Paneli

ESS’nin Sağladığı Avantajlar

✔ Global hasar tespiti

✔ Kat bazlı lokalizasyon

✔ Olasılıksal hasar yüzdesi

✔ Frekans kayması analizi

✔ Enerji kayması doğrulaması

✔ Yanlış alarm minimizasyonu

✔ Belediye düzeyinde karar desteği

Deprem Sonrası İlk Dakikalar

Deprem bittikten sonraki ilk 10 dakika:

• En kritik zaman dilimidir.

• Karar gecikirse risk artar.

• Yanlış karar verilirse daha büyük risk oluşur.

LEEBOARD ESS:

• Otomatik analiz yapar

• Hasar seviyesini sınıflandırır

• Kat bazlı bilgi üretir

• Güven aralığı ile rapor sunar

Karar vericiye yalnızca şu bilgiyi verir:

“Bu bina güvenli / sınırlı kullanım / tahliye gerekli”

Sonuç

Leeboard ESS (Energy Shift & Subspace):

• İstatistiksel altuzay analizi

• Enerji kayması ölçümü

• Kat bazlı jerk enerjisi değerlendirmesi

ile deprem sonrası hasar tespitinde yeni nesil bir yaklaşım sunar.

Çünkü afet yönetimi,

yalnızca ölçmek değil, doğru yorumlamaktır.